Waarneemworkshop Orioniden door gunstige omstandigheden maximum

Op de vroege ochtend van zondag 22 oktober vertoont de meteorenzwerm Orioniden de hoogste activiteit. Vanaf 5 uur staat de radiant hoog en is de halfvolle maan afwezig, waardoor de waarneemomstandigheden gunstig zijn. De werkgroep organiseert daarom een waarneemworkshop.

De Orioniden-meteorenzwerm is actief van 2 oktober tot 7 november en bereikt zijn maximum op 22 oktober. De piekactiviteit ligt in de orde van een ZHR (Zenith Hourly Rate) van 20+.  De radiant staat vanaf lokale middernacht hoog genoeg om goed te kunnen waarnemen. De maan is in eerste kwartier op 22 oktober en dat zorgt ervoor dat de vroege ochtenduren van 22 oktober heel geschikt zijn voor waarneming.

Bijzonderheden van de zwerm

De Orioniden zijn afkomstig van de beroemde komeet 1P/Halley. Doorgaans is de maximum activiteit 15-30 meteoren per uur (ZHR), maar soms ook anders: tussen 2006 tot 2009 traden maximum ZHR’s op van 40-70. Uit een eerdere analyses van de International Meteor Organization (IMO), waarbij gebruik werd gemaakt van gegevens uit 1984-2001, bleek dat het tijdstip van de piek van jaar tot jaar enigszins varieert. Een vermoedelijke periodiciteit van twaalf jaar die eerder in de 20e eeuw werd gesuggereerd, kan echter niet worden vastgesteld op basis van de beschikbare tellingen. Radar metingen (CMOR, Egal et al., 2020) sinds 2002 wijzen hier daarentegen wel op. Het laatste ‘maximum’ lag in de periode 2020-2022. De Orioniden laten soms ook verschillende kleinere maxima zien, soms met hogere activiteit op meerdere opeenvolgende nachten, bovenop de gebruikelijke zwermactiviteit. In 1993 en 1998 bijvoorbeeld werd op 17 en 18 oktober vanuit Europa een submaximum waargenomen dat ongeveer net zo sterk was als de normale piek. (Bron: IMO).

Hoe waarnemen?

Behalve genieten van een mooi natuurverschijnsel, is het heel nuttig om het aantal meteoren te tellen en te tekenen. Daarnaast zijn foto’s en video-opnames ook erg zinvol. De laatste helpen bij het bepalen van de baan van de Orioniden in ons zonnestelsel.

Waarneemactie met de werkgroep

Het maximum valt in de nacht van zaterdag op zondag. Als het weer het toelaat zullen we een waarneemactie organiseren: op een donkere plek samen met ervaren meteorenwaarnemers kijken naar de Orioniden. Een telescoop is niet vereist, we kijken met het blote oog. Neem in ieder geval wel mee:

  • Warme kleding met meerder laagjes
  • Slaapzak (evt met bivakzak), stretcher of ligstoel
  • Rood afgeschermd zaklampje (of een hoofdlamp met rood licht, verkrijgbaar bij een buitensportzaak)
  • Opgeladen smartphone

Voor materialen wordt gezorgd. Meer informatie over de Orioniden lees je ter voorbereiding alvast in de meteorenkalender van IMO.

Aanmelden workshop/waarneemactie