Geslaagde meteorendag met aandacht voor diverse waarneemtechnieken

Zondag 26 november kwamen verschillende meteoorwaarnemers en liefhebbers uit Nederland en België bijeen op de sterrenwacht Halley voor de jaarlijkse Meteorendag der Lage Landen. Het waarnemen van meteoren is tegenwoordig mogelijk met veel verschillende technieken, en de Meteorendag slaagde erin om deze breedte ook aan bod te laten komen in het programma.

De dag begon bewolkt, maar voor de radiowaarnemer is dat geen probleem. Johan van Kuilenburg deelde zijn ervaringen met het radiometeoren waarnemen en Hervé Lamy gaf een update over de nieuwe ontwikkelingen met het radionetwerk BRAMS. Met een toename in het vermogen van de zender zal dit netwerk kunnen uitbreiden naar Nederland, en Lamy is dan ook op zoek naar nieuwe locaties voor waarneemstations.

Het videowaarnemen is veruit de meest gebruikte waarneemtechniek door amateurs en dit aspect van het meteoorwaarnemen werd dit jaar afgedekt met verhalen van Kees Habraken, Paul Roggemans en Carl Johannink. Kees zette uiteen hoe je zelf actief kunt worden met een RMS camera en waarneemdata kunt leveren voor netwerken als GMN en CAMS. Paul Roggemans gaf een overzicht van de stand van zaken van het GMN netwerk in België en het gebruik van de data. Carl Johannink blikte terug op de resultaten van CAMS en stond stil bij het nieuwe boek van Peter Jenniskens ‘Atlas of Earth’s meteor showers’ dat met data van CAMS, GMN en andere netwerken tot stand kwam.

Groepsfoto met de 26 deelnemers aan de Meteorendag der Lage Landen 2023. Foto: Urijan Poerink

Vuurbollen en meteorietinslagen

Een nieuwe bezoeker op de dag was Gijs de Reijke met een verhaal over nightscapes (nachtfotogafie van landschappen) en hoe hij erin slaagde zijn fraaie opname te maken van de vuurbol van de 2023CX1 planetoïde die op 13 februari boven Normandië verscheen. Het onderzoek naar deze meteorietval en de geborgen meteorieten is nog altijd aan de gang, dus het was passend dat deze middag op het buitenterrein ook een demonstratie werd gegevens van de meteorietinslagsimulator (MIS) door Felix Bettonvil. Want, op welke bodemverstoring moet je letten als je naar een meteoriet zoekt? In zijn presentatie in het auditorium ging hij dieper in op de vraag hoe belangrijk de weergegevens zijn om de val van de meteoriet door de lucht en het zoekgebied op de grond te bepalen.

Dergelijke inslagen zijn niet alleen voorbehouden voor de aarde, want ook de maan wordt tijdens meteorenzwermen geraakt door de meteoroïden van een zwerm. Detlef Koschny sprak daarom over de manier waarop je inslagen op de maan kunt detecteren. Iets dat met beperkte middelen (lees: een redelijke amateurtelescoop) zeker mogelijk is.

Demonstratie van de meteorietinslagsimulator door Felix Bettonvil op het buitenterrein van Halley. Door het sterk aangestampte zand drong deze meteorietsimulant niet erg diep de grond in, in tegenstelling tot wat we bij eerdere testen zagen met normale bodems. Foto’s: Urijan Poerink

Visueel waarnemen

Naast alle instrumentele waarnemingen stonden Koen Miskotte en Sebastiaan de Vet stil bij het visueel waarnemen van de Perseïden. Koen gaf een mooie uiteenzetting van de variatie in de activiteit van de zomerse meteorenzwerm aan de hand van waarnemingen van hem zelf en anderen. Dit soort waarnemingen vragen natuurlijk om gunstige waarneemomstandigheden en Sebastiaan presenteerde zijn ‘Urban Meteor Map’, een landkaart van Nederland die weergeeft hoeveel meteoren een waarnemer per uur kan zien, op basis van lichthinder en het zichtbaar percentage van de sterrenhemel. Je kunt de eerste resultaten via zijn ArcGIS story map bekijken.

En mocht iemand weten hoe meteoren geluid maken anders dan de bekende sonisch knal, dan hoort Klaas Jobse het graag. Hij legde vanuit Oostkapelle een vuurbol vast die op camera een eigenaardig plop-geluid maakte. Wellicht een soort foto-acoustische emissie, al was de helderheid aan de lage kant.

De gedeelde passie

Naast het inhoudelijk programma was het bijzonder leuk om verschillende meteoorwaarnemers uit België en Nederland, en van verschillende organisaties bij elkaar te hebben. Het enthousiasme en de fascinatie voor meteoren is een passie die we delen en die op de meteorendag goed tot uiting kwam tijdens de informele momenten, zoals in gesprekken tijdens de koffiepauzes en de heerlijke lunch in het Venster.

In 2024 is de Meteorendag der Lage Landen weer terug en we kijken we weer uit naar nieuwe bijdragen en resultaten vanuit de community. Tot die tijd zijn er nog genoeg andere activiteiten waarvan Felix en Sebastiaan een overzicht gaven, zoals een GMN camera bouwworkshop die de Werkgroep zal organiseren, de excursie naar de Nördlinger-Ries inslagkrater, nieuwe waarneemsessies en de internationale meteorenconferentie in 2024 in Tsjechië.

De presentaties van de verschillende sprekers zullen de komende tijd beschikbaar worden gemaakt via de pagina van de Meteorendag der Lage Landen.

Categorieën: