Vuurbol maakt furore op vrijdagavond 20 november 2020

Op vrijdagavond 20 november 2020 om 18:55:19 MET is vanuit verschillende delen van Nederland een vuurbol waargenomen. Veel mensen zagen de vuurbol. Meer dan 500 mensen maakten melding van het fenomeen en er zijn ook camerabeelden van de vuurbol. Heb je ook iets gezien? Deel je waarneming met het vuurbolmeldpunt, ook als je foto’s of film-materiaal hebt.

Zaterdagochtend hadden al meer dan 400 ooggetuigen via het internationale vuurbolmeldpunt waarnemingen doorgegeven. Zondag was de teller al opgelopen tot ruim 500. Van de binnengekomen meldingen kwam het overgrote deel uit Nederland via de landelijke Werkgroep Meteoren (n=448). Daarnaast waren er ook enkele waarnemigen vanuit Duitsland en België. Vanuit Drenthe werd de vuurbol vastgelegd met de allsky vuurbolcamera DAARO! die door Felix Bettonvil van de Werkgroep Meteoren wordt beheerd.

Onze allsky vuurbolcamera DAARO! heeft de vuurbol van 18:55:19 MET vastgelegd. Deze was circa 20 seconden zichtbaar, vanuit Dwingeloo was dat laag in het noorden net onder de Grote Beer. Foto: Felix Bettonvil / Werkgroep Meteoren.

Resultaten van de eerste reconstructie

Op basis van een reconstructie van ooggetuigen (n=393) kwam de meteoroïde boven de provincie Groningen de atmosfeer binnen en doofde deze boven de Noordzee uit. Verschillende waarnemers maakte melding van fragmentatie van de vuurbol. Als er iets aan materiaal zijn overgebleven, dan is dat in de Noordzee zijn beland en niet meer te bergen.

De eerste resultaten van de analyse van videobeeld bevestigen dat het een vuurbol betrof. De geven ook een ruw indicatie van de vuurbol. De beginhoogte lag ruwweg op 85 km en de eindhoogte op 55 km en de gemiddelde snelheid bedroeg 20 km/s. De oorsprong van de vuurbol is nog onbekend.

Een automatisch gegenereerde kaart op basis van 393 waarnemingen die zaterdagochtend waren gemeld via het vuurbolmeldpunt. Op deze ‘hittekaart’ zijn de rode kleuren de gebieden met de meeste waarnemers. De groene placemarker is het startpunt en de rode het eindpunt van de vuurbol. Meldingen van de vuurbol kwamen tot op heden vooral vanuit Nederland, maar ook uit België en Duitsland. Kaart en data via het internationale vuurbolmeldpunt van IMO.

Maak melding bij het vuurbolmeldpunt

Als je deze vuurbol hebt gezien, maak dan een melding van je waarneming bij het vuurbolmeldpunt. Via deze link kom je direct op het meldingsformulier. Benieuwd naar wat er met jouw melding gebeurd? Je kunt op de website van de international meteorenorganisatie IMO het resultaat van alle binnengekomen meldingen zien.

Meer waarnemingen en (video)beelden van de vuurbol

Hieronder meer beelden van werkgroepleden alsmede de opnames van andere allskys in Nederland. Heb je een foto of video van de vuurbol? Deel deze dan op sociale media. Hieronder de beelden die via sociale media van deze vuurbol zijn gedeeld.


Laatste update: 22 november 2020, 10:00 uur. Dit artikel wordt niet meer geüpdatet.

Aardscheerder duikt even de atmosfeer boven Nederland in en uit

Dinsdagochtend omstreeks 05:53 uur plaatselijke tijd vloog een vermoedelijk komeet- of planetoïdeachtig object de aardatmosfeer binnen, om die vervolgens enkele tientallen seconden later weer te verlaten. De earthgrazer, of aardscheerder, is een betrekkellijk zeldzame verschijning tussen de duizenden meteoren en tientallen vuurbollen die jaarlijks boven Nederland zichtbaar zijn. Meer dan 110 mensen hebben de vuurbol in de vroege ochtend ook gezien.

Ruim 110 waarnemers uit Nederland, België, Duitsland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk maakte melding van de vuurbol bij het internationale vuurbolmeldpunt van IMO. Bekijk hier het resultaat.

Meteoorwaarnemer Felix Bettonvil van de Werkgroep maakte een eerste ruwe reconstructie op basis van triangulatie van 2 camerabeelden. Dat deed hij op basis van beelden vanuit Utrecht van camera HHEBBES! en die van DAARO! te Dwingeloo. De vuurbol bewoog met 34 km/s, bereikte een hoogte van 90 km, en de heliocentrische baan laat zien dat het om een object met verste punt tussen Mars en Jupiter, en lage inclinatie gaat. De aardscheerder werd door meerdere Allsky-cameras en video’s in Nederland vastgelegd. Voor veel waarneemveteranen was dit een unieke vuurbol. Meteooronderzoeker Denis Vida van Western University (Canada) / Global Meteor Network, alsmede CAMS Benelux en Marco Langbroek, rapporteren allemaal vergelijkbare resultaten. Conclusie is dat het een kortperiodieke komeet betrof uit de Jupiter familie.

De aardscheerder vastgelegd door de allskycamera DAARO!. Foto: Felix Bettonvil.

Meteoorwaarnemer Marco Langbroek publiceerde een eerste berekening van het traject op basis van camerabeelden gemaakt vanuit stations in Nederland.

Meer waarnemingen

Hieronder meer beelden van werkgroepleden alsmede de opnames van andere allskys in Nederland. De aardscheerder is ook door Duitse Allsky7 camera’s vastgelegd, kijk hier.

Vuurbol op dinsdag 25 augustus 2020 om 20:50 uur: meteoriet?

Op dinsdagavond 25 augustus 2020 om 20:50:22 MEZT, kort na zonsondergang, is in verschillende delen van Nederland een vuurbol waargenomen. Meer dan 200 mensen maakten melding van het fenomeen en er zijn ook camerabeelden van de vuurbol. Heb je ook iets gezien? Deel je waarneming met het vuurbolmeldpunt, ook als je foto’s of film-materiaal hebt.

In totaal zijn ruim bijna 230 ooggetuigen via het internationale vuurbolmeldpunt waarnemingen doorgegeven. Van de binnengekomen meldingen kwam het overgrote deel via de landelijke Werkgroep Meteoren (n=164). Vanuit Drenthe werd de vuurbol vastgelegd met de allsky-camera DAARO! die door Felix Bettonvil van de Werkgroep Meteoren wordt beheerd. Hieronder zie je de video.

Beelden van de vuurbol (net boven de wolkenband links) vanuit Dwingeloo, (Drenthe) boven de NNW horizon (Foto: Felix Bettonvil / DAARO!).

Resultaten van de eerste reconstructie

Op basis van een reconstructie van ooggetuigen (n=234) kwam de meteoroïde boven de Waddenzee de atmosfeer binnen en doofde deze boven het noorden van de provincie Drenthe uit.

Een automatisch gegenereerde kaart op basis van 197 waarnemingen die zijn gemeld via het vuurbolmeldpunt. Op deze ‘hittekaart’ zijn de rode kleuren de gebieden met de meeste waarnemers. De groene placemarker is het startpunt en de rode het eindpunt van de vuurbol. Meldingen van de vuurbol kwamen tot op heden vooral vanuit Nederland, maar ook uit België en Duitsland. Kaart en data via het internationale vuurbolmeldpunt van IMO.

Traject

Met dank aan alle ingezonden waarnemingen en combinatie met de video-opname hebben we een globaal traject kunnen bepalen. Zeker is dat het om een vuurbol ging en niet om re-entry van een satelliet of onderdeel daarvan. De vuurbol drong op circa 70 km hoogte de dampkring binnen en doofde op ruwweg 25 km hoogte uit. De vuurbol is zeker 5 seconden zichtbaar geweest. Uit de opname is verder berekend dat de entree snelheid omstreeks 20 km/s was en afnam tot 8 km/s op het moment dat de vuurbol op de camera achter de wolken verdwijnt. Zeer mogelijk is het traject langer geweest dan de camera laat zien.

Vergelijking van de helderheid met die van de maan -die op het moment van de vuurbol ook te zien was- schatten we dat de vuurbol tussen magnitude -7 en -9 is geweest, dat is ruim helderder dan de helderste sterren en planeten, maar zwakker dan de maan op dat moment.

Uit de snelheid en richting kunnen we de heliocentrische baan van de meteoroïde (d.w.z. de baan van de meteoroïde in het zonnestelsel) bepalen. Die blijkt typisch voor meteoroïden met planetoïde oorsprong.

Meteoriet?

Het traject in de atmosfeer, snelheid en oorsprong leidden ertoe dat we niet uit kunnen sluiten dat er (kleine) stukjes zijn overgebleven. Uitspraak over hoe groot de kans is, en hoe groot die stukjes zijn, alsmede waar die kunnen liggen, kunnen we echter niet doen. Daarvoor is het nodig meerdere foto’s of video’s van goede kwaliteit te hebben, wat bij deze vuurbol niet het geval is.

Uit de gemaakte opname en een groot aantal ooggetuigen verslagen weten we wel dat de vuurbol opgesplitst is in tenminste twee stukken.

Als er een meteoriet gevallen is, denken we dat dat in de driehoek Drachten – Groningen – Assen is, maar de onzekerheid is groot.

We roepen bewoners van deze regio daarom op om melding te maken als ze iets gevonden denken te hebben. Dat kan bij het Meteorieten Documentatie Centrum van de werkgroep. Bij dit meteorietmeldpunt kun je terecht voor vragen over meteorieten of het melden van vondsten.

Maak melding bij het vuurbolmeldpunt

Als je deze vuurbol hebt gezien, maak dan melding van je waarneming bij het vuurbolmeldpunt. Via deze link kom je direct op het meldingsformulier. Benieuwd naar wat er met jouw melding gebeurd? Je kunt op de website van de international meteorenorganisatie IMO het resultaat van alle binnengekomen meldingen zien.

Oproep beeldmateriaal

De Werkgroep Meteoren is uiteraard ook nog steeds geïnteresseerd in foto- en video-opnames om een getailleerde reconstructie te maken. Denk aan een videodeurbel, een dashcam in de auto en een beveiligingscamera. Heb je iets en wil je de beelden delen, dan kun je daarvoor direct met ons contact opnemen, of deze beelden als bijlage toevoegen via je melding bij het vuurbolmeldpunt.

Detail van het globaal bekende traject gebaseerd op 230 gerapporteerde waarnemingen. (De groene placemarker is het startpunt en de rode het eindpunt van de vuurbol.) We weten echter niet heel precies waar het traject ligt.

Ruim honderd meldingen vuurbol 4 april

Op zaterdagavond 4 april omstreeks 23:45 plaatselijke tijd zagen veel mensen door het Nederland een mooie vuurbol. Heb je iets gezien? Deel je waarneming met het vuurbolmeldpunt.

Naast de ruim honderd meldingen in Nederland, zijn er in Duitsland ook al ruim 40 meldingen binnengekomen. Eerste analyse door de Werkgroep Meteoren van de tot nu toe binnengekomen opnames en getuigenverslagen indiceren dat de vuurbol verschenen is in het gebied ten Noordoosten van Groningen, en vermoedelijk is uitgedoofd boven de Waddenzee.

Eerste indicatie van het gebied waar de vuurbol verschenen is op basis van oogetuigenverslagen en foto’s. De rode cirkel geeft het vermoedelijke eindpunt weer.

Maak melding bij vuurbolmeldpunt

Als je een vuurbol hebt gezien, maak dan altijd melding van je waarneming bij het vuurbolmeldpunt. Via de link kom je direct op het meldingsformulier.

Wij zijn uiteraard ook geïnteresseerd in foto- en video-opnames om een reconstructie te maken. Wil je beelden delen, dan kun je daarvoor altijd direct met ons contact opnemen, of deze beelden als bijlage toevoegen via je melding bij het vuurbolmeldpunt.

Waarnemingen van de vuurbol

Verschillende mensen hebben op sociale media al melding gemaakt van de voorbol. Hieronder enkele beelden die werden gemeld. Heb jij ook een mooie opname? Tag de Werkgroep Meteoren in je bericht, dan plaatsen we je opname hier graag bij.

Meteoorwaarnemer Marco Verstraaten legde de vuurbol vast met zijn allsky-camera vanuit Twisk in Noord-Holland.
Theo Jurriens legde eveneens de vuurbol vast met zijn camera.
Satellietwaarnemer Cees Bassa zag de vuurbol niet direct, maar pikte wel de interne reflecties in zijn camera op.
Naast camera’s van meteoorwaarnemers zijn er ook andere manieren om vuurbollen vast te leggen, zoals met een videodeurbel.

Meteoriet van 12 September 2019 geïdentificeerd

De meteoriet die kort na de vuurbol van 12 September 2019 werd gevonden in de Duitse stad Flensburg in Sleeswijk-Holstein nabij de Deense grens is geclassificeerd en opgenomen in de database van de Meteoritical Society.

Een dag na het verschijnen van de vuurbol, die door honderden mensen in Nederland werd gemeld en ook door US GOES weersatellieten werd gespot, werd door een inwoner van Flensburg een meteorietje van 24 gram gevonden op zijn oprit. Het steentje is inmiddels onderzocht en bevestigd dat het een verse val betreft. De meteoriet is inmiddels opgenomen in de database van de Meteoritical Society.

Opmerkelijk is de zeer lage dichtheid van de meteoriet van slechts 1984 kg/m3. Het blijkt een koolstof chondriet, net als de Nederlandse Diepenveen, maar nu van het type C1 en unclassified. Minder dan 10% van alle chondrieten zijn koolstof chondrieten, en meteorieten met type C1 komen bijna niet voor.

De Flensburg meteoriet, 24 gram zwaar, ca. 3.7 × 3.5 cm  groot. Duidelijk is de zwarte smeltkorst te zien, de bruinige kleur is een secundaire smeltkorst ontstaan door het tijdens de val afbreken van een fragment [Bron: Karmaka].

De val-lokatie ligt binnen het vooraf berekende droppings-gebied op basis van data van het satelliettraject, maar de onzekerheid van de lokatie groot. Preciezere bepaling van het traject op basis van videogegevens van surveillance cameras en dashcams is nog gaande.

Meer informatie over de val is te vinden op de site van Karmaka.