Perseïden 2020 mooi te zien

Ondanks het tropische weer, leek het er even op dat de Perseïdenzwerm dit jaar achter de wolken verscholen bleven. Dat gebeurde uiteindelijk toch niet: de nacht van 12 op 13 augustus verliep voor grote delen van Nederland onbewolkt en dat leverde toch heel wat waarneem activiteit op. Een impressie.

IMO verzamelde, zoals voor alle grote en kleine zwermen over de hele wereld waarnemingen. De maximumactiviteit bedroeg ongeveer 70/uur (ZHR, Zenit Hourly Rate, dat wil zeggen onder een donkere sterrenhemel, met sterren zichtbaar tot magnitude 6.5 en de radiant in het zenit). Voor (Noord-West) Europese waarnemers betekende dat rond middernacht rond 1 Perseïde iedere 2 minuten.

Felix Bettonvil rapporteerde vanuit het buitenland in effectief  90’ waarneemtijd: 45 Perseïden (PER), en daarnaast 14 sporadische meteoren, alsmede 3 zuidelijke Aquariden (SDA) en 1 Kappa-Cygnide (KCG) bij een grensmagnitude 6.3. Het stemt goed overeen met de algemene trend. Helderste Perseïden waren vuurbollen van -4 en -5.

Joost Hartman vanuit Westerbork: ‘Ik heb waargenomen van 23:30 tot 03:30 onder relatief goede omstandigheden. Grensmagnitude was ongeveer 5.5. Een heel aantal meteoren gezien waaronder mooie exemplaren. Soms vond ik activiteit opvallend rustig dan opeens een serie meteoren achter elkaar.’

We ontvingen ook een waarneming uit Italië (Michiel Rodenhuis): ‘Nacht van 12-13 met een gehuurde mountainbike de berg op gereden. Mooie plek kunnen vinden en van ca. 22:00 tot 01:00 gekeken. In het begin nog lang tussen de verschillende meteoren. Later wel met hogere frequentie.’

Aantal Perseïden per uur zoals waargenomen door visueel waarnemers over de hele wereld. (Bron: IMO). Het maximum (onder gestandaardiseerde omstandigheden) bedroeg ongeveer 70.
Perseïde in sterrenbeeld Cassiopeia in de nacht van 12/13 augustus, opgenomen met Canon 6D met 135 mm telelens, ISO1600, 10s belichtingstijd (Foto: Felix Bettonvil).

Behalve kijken naar de Perseïden, werd ook ondernomen om foto’s en video’s van Peseïden te maken. Marc Neijts vanuit Heerde: “Na zwoegen en vooral zweten is het dan toch gelukt om mijn camera samen met CAMS software te laten werken. Woensdag van ca. 22:30u tot 05:30 gedraaid. Zelf tot 00:30 waargenomen vanuit de tuin in Heerde. Opvallend, geen enkele meteoor waargenomen. Maar wel een tevreden gevoel dat het heeft gewerkt. Mede door de remote ondersteuning! Mooie actie, voor herhaling vatbaar!”

Het CAMS video netwerk van de Dutch Meteor Society, iedere heldere nacht operationeel, wist in de nacht 12/13 augustus vele honderden Perseïde-banen te bepalen. Ook het Nederlandse FRIPON vuurbol netwerk leverde resultaten en legde twee vuurbollen vast.

Daarnaast keek radiotelescoop LOFAR keek dit jaar naar de Perseïden. In een gezamenlijke campagne werd op radiogolflengten als wel als optisch naar twee vaste punten op 100 km hoogte in de atmosfeer gekeken boven de LOFAR telescoop. Dankzij het goede weer heeft het vele Gigabytes aan data opgeleverd.

Perseïde vuurbol in de vroege ochtend van 13 augustus met camera DAARO!, te Dwingeloo. Aan de horizon is de CAMRAS 25-m Dwingeloo radiotelescoop zichtbaar. CAMRAS luisterde tijdens de zwerm ook naar radiometeoren. (Foto: Felix Bettonvil)

Sebastiaan de Vet uit Den Haag installeerde twee videocamera’s in zijn appartement in Den Haag: ‘Visueel meteoren waarnemen vanuit een stad als grote Den Haag is lastig vanwege het vele omgevingslicht. In de opmaat naar de Perseïden in 2020 heb ik daarom de MeteoorSpectroscopie Kamera (MetSpecK) opgebouwd om te proberen spectra van meteoren vast te leggen. Het uiteengerafelde licht in de kleuren van de regenboog kan je namelijk iets vertellen over de stoffen die het licht van de meteoor produceren. In tegenstelling tot normale meteorencamera’s heb je alleen wat meer geduld nodig om een spectrum vast te leggen, vanwege de benodigde geometrie en helderheid. Toch werd het ‘tinkeren’ aan de nieuwe opstelling al snel beloond met mogelijk een eerste spectrum van een meteoor tijdens de maximumnacht. Dat smaakt naar meer!’

De dubbele montering met WATEC 902H camera’s van MetSpecK. De voorste camera is voorzien van een tralie voor het maken van spectra van meteoren. (Foto: Sebastiaan de Vet)

Elders ook goede verhalen

Ondanks de coronacrisis waren er dit jaar enkele publiekssterrenwachten in Nederland die conform de coronamaatregelen een speciale avond organiseerden rondom de Perseïden. We maakten er voorafgaande aan de Perseïden dit overzicht van. Het kijken naar de Perseïden bleek ook in trek bij het publiek. Hieronder enkele links naar andere Perseïdenactiviteiten in Nederland.

Vallende sterren te zien boven Gelderland

Perseïdenavond bij de Jan Paagman Sterrenwacht

Vallende sterren trekken over Zeeland, maar om ze te zien moet je de wekker zetten

Bij de Volkssterrenwacht Phillippus Lansbergen in Zeeland (waar het tijdens de openstelling nét bewolkt was) werden onze meteorenflyers uitgedeeld, die erg in de smaak vielen bij de bezoekers. In de flyer vind je onder meer een sterrenkaart waarop je de Perseïden die je zag, kan intekenen.

Grote vuurbol 3 maart 2020

Afgelopen nacht 2 op 3 maart, rond half een, is door meer dan honderd waarnemers een heldere vuurbol rapporteert. De vuurbol is te zien geweest vanuit heel Nederland en verscheen in Duitsland net over de Nederlandse grens tussen Nijmegen en het Roergebied.

De vuurbol is ook vastgelegd op foto en video.

Meer informatie: kaart en videos en overzicht

Indicatie van het traject van de vuurbol, automatisch samengesteld uit alle waarnemingen dusver. De groene en rode ballonnetjes geven begin en eindpunt aan.
De vuurbol vanuit Utrecht, opgenomen met Allsky camera HHEBBES!, gedeeltelijk verborgen achter een regendruppel op de lens. Het spoor is periodiek onderbroken (10x per seconde) waaruit de tijdsduur (circa 3 sec) en snelheid wordt berekend als input voor bepaling van het traject in de atmosfeer en baan in het zonnestelsel.

Heeft U de vuurbol ook gezien? Ga dan naar: Meld een vuurbol

Boötiden in nacht van 3 op 4 januari

Fris in het nieuwe jaar is er meteen een kans om één van de grote meteorenzwermen te bekijken: de Boötiden, ook wel bekend als Quadrantiden. De zwerm is het beste te bekijken in de laatste 2 uur van der nacht. De omstandigheden dit jaar zijn heel goed (vooropgesteld dat het weer meewerkt): de Boötiden pieken dit jaar in de vroege ochtend van 3 op 4 januari, en de maan stoort niet.

De Boötiden hebben een moederlichaam dat geen komeet is maar een planetoïde (2003 EH1). Door de hoge inclinatie is de periode van hoge activiteit maar kort, circa 6 uur, en missen we ze daardoor gemakkelijk.

Dit jaar dus een mooie kans ze eens te zien.

Meer informatie: www.imo.net

Vuurbol vrijdagavond 12 April

Afgelopen vrijdag 12 April om kwart over elf ’s avonds verscheen een vuurbol boven het oosten van Nederland die door vele tientallen mensen werd gezien. De vuurbol is ook gefotografeerd door de HHEBBES! All-sky camera te Utrecht.

Vuurbol vanuit Utrecht. De kunstmatige onderbrekingen in het spoor (10x per seconde) geven een indicatie van tijdsduur en snelheid.